Saskia (69) is een tenger gebouwde vrouw met halflang grijsblond haar en een zachte maar heldere stem. Zij formuleert haar zinnen zorgvuldig, aan haar uitspraak is niet te horen dat zij geboren en getogen is in Amsterdam. Zij heeft een rustige uitstraling.
Vreemde start
“Eigenlijk had ik er niet moeten zijn. Mijn moeder was getrouwd met een zeeman. Ze zat veel alleen thuis, ze verveelde zich het leplazarus en ze ging uit.” Daar ontmoette ze een man van wie ze zwanger raakte van Saskia. Haar moeder liet zich vervolgens van de zeeman scheiden en trouwde met de ‘meneer van het café’. Saskia werd in het Amsterdamse Wilhelmina Gasthuis geboren.
Vroege jeugdjaren
Omdat de ouders van Saskia geen woning hadden en niet terecht konden bij familie, woonden ze tijdelijk bij het opvanghuis van HVO. Daarna vond het stel een woning in het centrum van Amsterdam. Toen Saskia drie jaar oud was, kreeg ze een broertje. Haar opa en oma woonden bij het gezin in de buurt. Saskia heeft fijne herinneringen aan hen, ook aan de campingvakanties met haar opa en oma.
Als klein meisje ging Saskia naar de bewaarschool (voorloper van de crèche), de kleuterschool en daarna naar de lagere school aan de Weteringschans. Lang heeft Saskia niet begrepen waarom zij niet naar de Montessorischool dichtbij mocht. Deze school zag er fijn en gezellig uit. Later begreep Saskia dat ze er niet heen mocht omdat dit een particuliere school was en dus geld kostte.
Zowel haar vader als haar moeder hadden door willen leren, maar ze hebben weinig mogelijkheden gehad om zich verder te ontwikkelen. Haar vader moest werken toen hij veertien jaar oud was. Hij kreeg een baantje bij een stoffeerderij en zette later een eigen zaak op: “Een topzaak.”
Het huwelijk van Saskia’s ouders was niet gelukkig. Het stel scheidde toen Saskia elf jaar was. Saskia’s moeder vond dat ze niet opgeleid was om moeder te zijn. Ze zocht hulp en liet de kinderen in een kindertehuis plaatsen. Saskia vluchtte naar haar opa en oma, maar haar broertje werd in een kindertehuis in Schiedam opgenomen.
Lichtpuntjes
Saskia zegt dat het thuis niet gezellig was. Haar vader was bijna altijd weg. Toch waren er ook lichtpuntjes. Elke woensdagmiddag ging ze naar De Werkschuit (een varend atelier en cultureel centrum voor kinderen) en dansen bij het Scapino Ballet. Ze kreeg ook lessen algemene muzikale vorming op de volksmuziekschool en zwemles in het Heiligewegbad. Toeval of niet, daar kreeg Saskia zwemles van ‘de zeeman’, de eerste echtgenoot van haar moeder. ”Een hele aardige man.”
Hervormd Lyceum
Nadat Saskia enige tijd bij haar opa en oma had gewoond, ging zij bij haar vader wonen. Hij zorgde ervoor dat Saskia een overstap kon maken van de mavo naar het Hervormd Lyceum in Amsterdam-Zuid. Daar deed ze het zo goed dat ze in het derde leerjaar naar het gymnasium mocht overstappen. “Dit was de allerfijnste school waar ik ooit op gezeten heb,” zegt Saskia “Ik had een leuke vriendinnengroep met drie andere meisjes.” In deze periode ging zij van haar zakgeld een keer met de bus naar Schiedam om haar broertje op te zoeken. Daarna heeft ze hem nooit meer gezien. Hij is inmiddels overleden.
Brood met appelstroop
Saskia’s vader ging na de scheiding drugs gebruiken en was soms hele perioden van huis. Saskia was daardoor vaak alleen thuis, soms wel twee weken achter elkaar. Gekookt werd er nauwelijks. Elke dag stond er een boterham met appelstroop op het menu. Een enkele keer kookte haar vader rode kool met runderlappen. Er werd niet schoongemaakt en de was werd ook niet gedaan. Saskia wilde niet dat dit op school bekend werd en bedacht een trucje om dit te verbloemen. Ze deed nooit twee dagen achter elkaar hetzelfde aan, zodat het leek dat haar kleren werden gewassen.
Saskia’s vader kwam in die periode regelmatig bij haar in bed liggen. Hij sprak dan over zijn problemen met haar, vaak tot diep in de nacht. Hierdoor versliep Saskia zich regelmatig. Haar schoolprestaties gingen daardoor achteruit. Op school werd echter niet naar de oorzaak gevraagd, wat Saskia nu verbaast. Ze heeft het gymnasium niet kunnen afmaken. Op een gegeven moment wilde Saskia’s vader ook fysiek contact met haar. Saskia vluchtte uit huis naar R., met wie ze later zou trouwen. Saskia zocht hulp, onder andere bij het Jongere Advies Centrum (JAC). Daar kreeg zij het advies terug te gaan naar haar vader.
Kootstertille en Heerenveen
In Amsterdam was het in de jaren zeventig van de vorige eeuw heel moeilijk om een woning te krijgen, zo vertelt Saskia. De onafhankelijkheid van Suriname midden jaren zeventig en de grootschalige migratie van Surinamers naar Nederland viel samen met de woningnood in Amsterdam. Saskia en R. besloten naar Friesland te verhuizen. Het stel vestigde zich in Kootstertille, later in Heerenveen. Toen Saskia zeventien jaar oud was, werd hun dochter geboren. Drie jaar later kreeg ze een zoon.
De tijd in Friesland was overwegend gelukkig. Saskia genoot van het moederschap en van de prachtige omgeving: “Het was heerlijk om in de weilanden te wandelen.” De kinderen groeiden voorspoedig op. Zij deden naast school veel aan sport: ze zwommen, deden aan schermen en zeilen.
Op een gegeven moment viel het Saskia op dat haar man erg veel alcohol dronk. Niet dat er iets aan hem te merken was, maar in de berging vond ze regelmatig een grote hoeveelheid lege flessen. Op een dag was R. weg, net als zijn fiets! Saskia gaf hem bij de politie op als vermist. Na drie weken werd duidelijk dat hij op de fiets naar Amsterdam was vertrokken en bij zijn vader was ingetrokken. R. liet zich behandelen voor zijn alcoholprobleem. Omdat de huur van het huis in Heerenveen al maandenlang niet betaald was, werd Saskia het huis uitgezet. Zij ging terug naar Amsterdam.
Lignum interieur
Een eigen zaak was altijd al een wens van Saskia en R. De droom ging in vervulling toen Saskia weer in Amsterdam terugkeerde. Ze begonnen een eigen zaak een meubelmakerij en meubelstoffeerderij: Lignum Interieur. Lignum vitae is Latijn voor een uiterst hard en duurzaam hout. R. ontwierp en stoffeerde meubels en Saskia deed ondersteunend werk in de winkel. Samen met enkele mensen die in dienst waren. Saskia werkte met veel plezier in de zaak en was er trots op. Door allerlei omstandigheden ging het echter steeds minder goed met de zaak. Saskia werd niet betrokken bij de financiën en de aanstelling van personeel. Langzaamaan verloor ze grip op de zaak: “Ik denk dat ik depressief was.”
Gedwongen opname
Op een avond ging de bel. Er stonden medewerkers van de GGZ, politie en een ambulance voor de deur: “Een heel circus.” Saskia werd vastgebonden op een brancard en tegen haar wil meegenomen naar een psychiatrische kliniek. “Wat er toen gebeurde, begrijp ik nog steeds niet. Maar ik denk dat het een rotstreek van R. was.” Op het moment dat Saskia meegenomen werd, maakte hij een ommetje langs de Amstel. Het was het einde van hun huwelijk.
De gedwongen opname heeft Saskia heel naar en moeilijk gevonden. Ze zag hoe mensen gedwongen werden om pillen in te nemen. Deden ze dat niet, dan werden ze vastgehouden en kregen ze een injectie. Dat maakte haar bang en daarom deed ze maar braaf wat haar gevraagd werd. Saskia voelde zich niet gehoord of gezien. Het heeft haar jaren gekost om deze ervaringen te verwerken. Na de opname is Saskia beschermd gaan wonen. “Gedumpt”, zoals zij zegt. “Het voelt niet als een thuis, maar voor nu heb ik geen betere optie.”
En nu, in 2026
Saskia is heel blij dat ze inmiddels W. heeft leren kennen. Met hem heeft ze een fijn leven. Ze doen leuke dingen samen: “Ik vind het heerlijk om weer huisvrouw te zijn.”
Saskia heeft W. de voor haar belangrijke plekken in Amsterdam laten zien. “Als ik door het centrum van Amsterdam loop, denk ik: hier hoor ik thuis, zegt Saskia met zachte stem terwijl haar ogen zich met tranen vullen. Op mijn vraag welke kracht zij heeft om de tegenslagen in haar leven op te vangen, zegt ze: “Ik onderga het en ga door.”
Kortgeleden heeft Saskia in Amsterdam een vriendin opgezocht die ze nog van vroeger kende. Die vriendin is nu ongeneeslijk ziek. Ze heeft Saskia een kettinkje gegeven met het Chai-teken, dat staat voor vitaliteit, geluk en verbondenheid. Saskia draagt het nu.
Saskia’s kinderen zijn inmiddels volwassen. Ze hebben zelf kinderen en wonen in Friesland. Saskia ziet ze niet meer. “Ik denk wel aan ze, natuurlijk,” zegt ze. Het voelt niet rustig in haar hart maar “misschien is het voor ons allemaal zo het beste.”
Amsterdam, april 2026
