Hij valt op in de Arnhemse dagopvang voor dak- en thuislozen. Het gros van de aanwezigen heeft daar meer dan genoeg aan zichzelf en tuurt vermoeid voor zich uit, maakt een praatje met een lotgenoot of doet een dutje. Maar Marwan, in 1995 geboren in de Soedanese hoofdstad Khartoem, zit er kwiek bij en bladert nieuwsgierig in een krant. Het kost enige moeite om hem zover te krijgen zijn levensverhaal te vertellen, want dat vindt hij ‘niks bijzonders’. Dat blijkt een understatement.
De eerste verrassing is zijn gedistingeerde taalgebruik. Op zachte toon formuleert hij fraaie zinnen waarin geen enkel taalfoutje valt te bespeuren. Hier zou zomaar een leraar Nederlands aan het woord kunnen zijn.
Overal en nergens
Als hij twee jaar is, ontvlucht hij met zijn ouders en zijn twee oudere broers het door burgeroorlog verscheurde Soedan. Via allerlei omzwervingen komen ze in Nederland terecht. “We woonden hier overal en nergens. In heel veel azc’s.” Er wordt nog een meisje geboren en Marwans ouders doorlopen het inburgeringsproces vlot en succesvol. “Toen kregen we een huisje toegewezen in Wehl, een dorpje in de Achterhoek.” Als scholier fietst Marwan dagelijks met vriendjes naar de praktijkgerichte kaderberoepsopleiding in Doetinchem. “Ik heb daar een leuke jeugd gehad”, mijmert hij, “ik dacht erover om boekhouder te worden.”
Voordat het zover komt, besluiten zijn ouders om naar Engeland te emigreren. Daar zet Marwan zijn studie voort aan een opleiding voor business en media. “Ik heb het altijd leuk gevonden om te leren.” Toch gaat hij niet aan het werk in die sector, maar wordt hij pakketbezorger. Niet zo eentje die dagelijks onder immense tijdsdruk bij particulieren hun in China gekochte spulletjes komt afleveren, maar het iets relaxter bezorgen van winkelvoorraad op zogeheten multidroppunten, depots voor winkels. Hij rijdt in een eigen busje.
Marwan heeft als jongvolwassene ondertussen een enorme passie ontwikkeld: sparen. Alles wat hij verdient zet hij apart met de bedoeling het ooit aan iets groots uit te geven. Wát dat is, weet hij nog niet precies. “Op een gegeven moment dacht ik dat terugkeer naar Nederland een betere optie zou zijn om nog meer te kunnen sparen.” En na enig aandringen geeft hij aan dat in die keus ook de veronderstelde Nederlandse volksaard een rol speelde. “De mensen zijn hier iets vriendelijker”, zegt hij peinzend. “Al is dat nu natuurlijk ook veranderd”, formuleert hij behoedzaam.
Smulpaap
De terugkeer naar de andere kant van Het Kanaal is niet moeilijk, aangezien Marwan een Nederlands paspoort heeft. “Met hulp van de Soedanese gemeenschap in Arnhem heb ik toen een kamer kunnen fiksen.” Hij pakt talloze baantjes aan: opnieuw als pakketbezorger, maar ook als orderpicker voor PostNL en als fabrieksarbeider. Sparen is nog steeds zijn allergrootste hobby. Maar dat lukt steeds slechter. Waar ging al dat geld dat hij verdiende dan aan op? “Vooropgesteld: ik ben geen uitgaanstype. Maar ik ben wel dol op take-away. Dus op lekker eten, niet zozeer in een restaurant, maar gewoon thuis, met diners die ik dan liet brengen.”
Je zou het niet zoeken achter de slanke jongeman die glunderend vertelt over de smulpaap die hij is. Te laat, als het geld bijna op is en de schulden zich beginnen op te stapelen, komt hij tot het besef dat hij ook anders aan zijn culinaire trekken kan komen. “Ik wist toen nog niet dat zelf koken zo leuk is.” Dat zit er voorlopig helaas niet in. Want in de nachtopvang in Arnhem, waar hij sinds twee jaar verblijft, is er geen mogelijkheid om te kokkerellen in een eigen keukentje.
Een nieuwe start
Voordat hij daar terechtkomt doet hij eerst nog een nieuwe, vruchteloze poging om in Engeland zijn leven op orde te krijgen. “Met alle gevolgen van dien. Met al mijn schulden ben ik toen weer naar Nederland gekomen en heb hulp gezocht. Ik wil een nieuwe start maken. Dat zal nog wel een poosje duren. Ik ben aangemeld voor de schuldhulpverlening en moet wachten tot ik aan de beurt ben.” Over sparen hoor je hem eventjes niet meer. “Wat nu van belang is, is dat ik gezond blijf en gelukkig word.” Na enige aarzeling corrigeert hij zichzelf: “Dat ik gelukkiger word.”
Arnhem, juni 2025
