Ik ontmoet haar in Omnizorg, waar zij meestal aan tafel zit in het Grand Café met een paar andere vrouwen. Ze heeft een heel lieve uitstraling en is heel vriendelijk. Ze spreekt redelijk Nederlands en als we elkaar niet begrijpen, gebruikt ze haar vertaalapp. Stukje bij beetje vertelt ze over zichzelf. Ze is in Marokko getrouwd met een Marokkaanse man die in Nederland woont. Hij bleek heel anders te zijn dan hij zich eerst voordeed: jaloers en gewelddadig. Hij hield haar gevangen maar L. is uiteindelijk ontsnapt en heeft voor de vrijheid gekozen. Ik ben onder de indruk van haar moed om haar leven weer op te bouwen na de vernederende ervaringen die ze heeft opgedaan.
Geboren in Rifgebied
Ik ben L., ik kom uit Marokko, uit het Rifgebied. Ik ben geboren in 1990 in Alhoceima, bij hele lieve ouders. Ik heb vier broers en twee zussen. Eén zus woont in Spanje met haar man en vier kinderen. En één zus woont in België. Tot mijn zeventiende ben ik naar school gegaan maar het niveau was niet erg hoog.
Mijn vader is twintig jaar ouder dan mijn moeder. Mijn moeder houdt van lichte kleuren voor haar kleding, dat is best bijzonder. Mijn ouders hebben me geleerd respectvol met mensen om te gaan. Helaas is mijn vader in december 2024 overleden.
Trouwen
In 2020 dacht ik dat het tijd werd om aan trouwen te denken. Maar waar vind je een geschikte man? Dat is niet zo gemakkelijk in mijn cultuur.
Een buurman van ons in Marokko kende een man in Nederland, die op zoek was naar een vrouw. Hij kwam naar Marokko en praatte met mij. Hij zag er goed uit: knap en sportief. Hij was gescheiden en had al kinderen. Het leek me allemaal te problematisch dus ik wees hem af. Na ongeveer een jaar kwam hij weer op bezoek. Hij sprak met mijn moeder en vader. Hij huilde en zei dat hij zonder mij niet kon leven. Zijn kinderen zouden mij welkom heten en geen problemen maken. Zijn gedrag en zijn woorden maakten veel indruk op mij en ik besloot het te wagen met hem. Ik was ook wel een beetje verliefd geworden en ben toen in 2021 met hem in Marokko getrouwd. Ik hoopte op een goed leven in Nederland. Ik was nooit ergens geweest, altijd thuis bij mijn ouders. In het Rifgebied is de cultuur dat een vrouw niet alleen ergens heen mag. Nu zou ik andere steden gaan zien en af en toe in een restaurant eten. Vrienden maken en samen met mijn man bezoek ontvangen en op bezoek gaan.
Naar Apeldoorn in Nederland
Ik slaagde in Marokko voor de inburgeringcursus en in 2022 vertrok ik naar Nederland. Hier kon ik een verblijfsvergunning regelen. Ik vond het hier mooi en was blij om hier te wonen. Ik kookte heel lekker eten voor mijn man. Ik verwende hem met knuffels en voetmassages en zorgde dat alles in huis netjes en schoon was. ’s Morgens deed ik mijn ochtendgebed en daarna wekte ik hem met kusjes. Soms was mijn man lief maar hij werd gauw boos. Zijn kinderen deden helemaal niet aardig tegen mij. Zij vonden me te jong en waarschuwden hun vader dat ik zou weglopen met een jongere man.
Geweld in het huwelijk
Na een paar maanden hing er een camera in huis. Dat vond ik raar! Ik zei: “Is hier de maffia?” Heel af en toe mocht ik mee boodschappen doen maar meestal moest ik binnenblijven. Ik mocht ook niet in de tuin komen: die deur was op slot.
Ik ging naar het vervolg van de inburgeringscursus. De kinderen van mijn man hadden gezegd dat het moest, anders kreeg hij een boete. In het begin bracht en haalde mijn man me met de fiets. Later ging ik alleen en op de dagen dat ik daarheen moest, kreeg ik de sleutel van de voordeur. De fiets moest ik door de kamer naar buiten brengen wat ik niet erg hygiënisch vond. Maar ik mocht niet in de tuin komen.
Om alles werd mijn man boos en vaak begreep ik niet eens waarom. Ik probeerde heel lief te zijn maar dat hielp niet. Mijn liefde voor hem begon te verdwijnen en ik had geen zin meer om met hem te slapen. Maar hij dwong mij en sloeg mij met een stok tot ik blauwe plekken en striemen had.
Op een keer was ik zo benauwd geworden dat mijn man met mij naar het ziekenhuis reed. Hij deed het woord. Ik begreep niets van wat de dokters zeiden en mijn man legde het mij niet uit. Ik moest een nacht blijven met allerlei apparaatjes op mijn borst. Tot op heden weet ik niet wat het resultaat van de onderzoeken is geweest.
Gevangen in huis
Als ik niet naar school moest, ging de kamer op slot met een fietsslot zodat ik er niet uit kon. Wat was het leven anders dan ik mij had voorgesteld! We maakten geen vrienden, geen uitstapjes. Wat was het leven hier saai. Het was allemaal afschuwelijk: ik leefde in bitterheid en kwelling. Ik zei tegen mijn man: ‘Je hebt mijn leven verpest en me voorgelogen.” Hij zei: “Een tong heeft geen botten”.
Het was een boze familie waarin ik terecht was gekomen. Ze hadden problemen met elkaar, op het werk, in de moskee en met buren. Mijn man had obsessies en die ziekte is nog erger dan drugs. Dit leven met hem kan ik niet vergeten.
Zelfs zijn ex vrouw was boos op mij. Als ik naar school ging, achtervolgde ze mij en riep slechte dingen naar mij. Ze sloeg mij zelfs toen ik uit school kwam en toen kwam de politie erbij. De vrouw kreeg een contactverbod met mij en daarna had ik geen last meer van haar.
Er was in die tijd slechts één persoon die zich om mij bekommerde: mijn docente van school. Zij praatte veel met mij en hielp mij waar ze kon. Zij was een lichtpuntje voor mij in mijn leven.
Deze docente heeft ‘Veilig Thuis’ ingeschakeld en die zijn ook op bezoek gekomen. Maar mijn man wist ervan en heeft me bedreigd: “Als je iets zegt, vermoord ik je”. Ik was doodsbang en durfde niets te zeggen toen ze er waren.
Mijn man had mijn paspoort ingenomen maar de broer van mijn man zei dat ik mijn paspoort, verblijfsvergunning en telefoon zelf moest bewaren. Ik wist toen nog niet wat mijn rechten in Nederland waren.
Vluchten naar het buitenland
Ik sprak veel met mijn zus in het buitenland en eind 2023 maakten we een plan. Mijn zus is met de auto naar Nederland gekomen. En toen mijn man in de haast om op zijn werk te komen het slot niet goed dicht had gedaan, kon ik ontsnappen. Ik heb de camera dichtgeplakt met tape, kleren gepakt en weg was ik. Mee in de auto met mijn zus. Dat was een heel spannend moment in mijn leven. Mijn man wist niet waar ik was. Hij heeft mij verschillende keren gebeld maar ik nam nooit op.
Toen kon ik eindelijk tot rust komen. Ik ben ook naar de dokter geweest met al mijn lichamelijke klachten. De dokter zei dat ik niet ziek was, maar een shock had. Dat klopte! Na drie maanden overlegden we wat ik het beste kon doen. Een vriend van mijn zwager werkte in bij de vrouwenopvang in Nederland. Hij zei: “Je kan beter naar Nederland gaan. Je hebt een verblijfsvergunning en je kan daar zelfstandig zijn.”
Wonen bij de vrouwenopvang
Ik ben met hem meegegaan en daar kon ik komen bij de vrouwenopvang. Daar is het veilig voor mij en werd ik heel lief opgevangen. Er wonen daar ook lieve vrouwen waar ik goed contact mee heb.
Ik ben weer naar school en zie ik dezelfde lieve docente weer. Het gaat heel goed op school, al kost studeren me veel moeite. Mijn hoofd is nog vol van alle problemen. Het is moeilijk om met zoveel vrouwen te wonen. Ik heb weleens nachtmerries, dan schreeuw ik. Nergens kan ik rustig zitten of even liggen als ik moe uit school kom. Ik kom graag in de bibliotheek: daar is het rustig en veilig. Ook de moestuin is een mooie plek
Opnieuw geweld
Mijn ex-man probeerde me op te zoeken. Hij wilde met mij praten, maar ik wilde dat niet en dus ging het niet door. Ze hebben mij verteld dat hij daar heel boos om werd. En toen ik op een keer uit school kwam, reed hij op de scooter op me af. Hij stapte af, sloeg mij in het gezicht, greep me bij de keel. Er kwamen direct mensen op af die de politie belden. Mijn ex schreeuwde dat hij een Marokkaanse man zou zoeken om mij te vermoorden. De politie kwam snel en we gingen in de politieauto naar het politiebureau. Daar heb ik aangifte gedaan en de politie zou mijn ex thuis ophalen. Ik ben doodsbang voor mijn ex geworden: waar ben ik nog veilig?
De volgende dag viel ik flauw en ik ging hyperventileren toen ik weer bijkwam. Ik voelde me zo ellendig! Ik huilde en had overal pijn, vooral in mijn linkerarm: die kon ik niet meer bewegen. Toen ik wat rustiger was geworden, ging iemand met mij naar de huisarts. “Alle problemen zijn veroorzaakt door stress,” zei de dokter. Nu moet ik naar de fysiotherapeut, maar hoe kom ik daar? Ik durf de deur niet meer uit en ik wil hier weg. Maar waar moet ik heen? Ik ben bang voor mijn leven: waar o waar is het nog veilig voor mij? Ik weet niet hoe het nu verder moet met mijn leven.
Waarschuwing voor andere vrouwen
Het is heel goed om mijn verhaal te vertellen want ik heb veel meegemaakt. Ik wil vrouwen waarschuwen dat ze niet dezelfde fouten maken als ik deed. Nu denk ik: “Waarom ben je met deze man getrouwd?” Alleen God weet waarom.
Je kent pas iemand als je hem kent
Je kent een man pas zoals hij werkelijk is als je met hem samenwoont. Het huwelijk is net als gokken geworden: je wint of verliest. Waar vind ik ooit een goede man?
Ik weet dat ik een aardig mens ben en niemand lastigval. Ik wil leuke dingen gaan doen, studeren, nieuwe mensen ontmoeten, vrienden maken, een stad bezoeken. Ik wil graag een beroep leren en mijn droom is om bij oude mensen te werken. Dat zal me gaan lukken!
L. spreekt de bloemrijke Arabische taal en ik nodig haar uit gedichten te schrijven. Ze heeft mooie woorden in haar hoofd en die wil ze gaan opschrijven!
Over later
L. wil een begrafenisverzekering afsluiten en als ze komt te overlijden, begraven worden in Nador, Marokko, waar haar familie woont.
NN, maart 2025
