Behendig rijdt de deels verlamde Saïd de rolstoel zijn kleine kamer in. Hij is een vriendelijke man die makkelijk contact maakt. Hij zet de tv uit en vertelt met zachte stem over zijn leven.
Jeugd in Marokko
Saïd is in 1959 geboren in Casablanca, Marokko. Hij is de oudste jongen in een gezin van in totaal acht kinderen, waarvan vier meisjes en vier jongens. Het gezin is arm, zijn moeder is vaak ziek en zijn vader is alcoholist. Saïds moeder sterft als hij zeven is. Een jaar later sterft ook zijn vader.
Saïd en zijn broers worden door zijn oma naar een kindertehuis gebracht. Zijn zussen gaan naar familie, om daar in het huishouden te helpen. In het kindertehuis komen zijn broers in andere groepen terecht. Veel onderling contact is daardoor niet mogelijk. Ze krijgen bovendien ook geen bezoek van andere familieleden. Toch is het niet alleen een nare tijd. Gevraagd naar een mooi moment in zijn leven noemt Saïd het basketballen in het schoolteam. Hij was goed in basketbal en ze speelden wedstrijden in andere steden. Zijn ogen twinkelen als hij daaraan terugdenkt.
Naar Europa
Op zijn zeventiende moet Saïd het kindertehuis verlaten, maar hij heeft geen huis of familie waar hij naartoe kan. In Marokko ziet hij geen toekomst, dus besluit hij zijn geluk in Europa te beproeven. In Marseille vindt hij makkelijk werk en huurt een kamer. Hij spreekt goed Frans, is jong en een harde werker. Maar hij ziet veel geweld en criminaliteit om zich heen. Hij is alleen en hij is bang. Hij gaat naar Italië en werkt in Genua in een restaurant. Dat is echter alleen voor de zomer, daarna is het moeilijk om werk te vinden. Hij hoort goede verhalen over Nederland en reist daar met de trein naartoe. Het is 1980, Saïd is dan 21.
Overleven in Nederland zonder papieren
Saïd woont een aantal jaren in een oude woning in Amsterdam. Hij heeft goed contact met de buren, met wie hij ook wel eens voetbalt. Hij pakt al het werk aan dat er is en werkt als schoonmaker en in de bouw. De woning gaat gesloopt worden en Saïd moet eruit. Nadat hij ruzie met de verhuurder heeft gehad, zegt de politie hem dat hij recht heeft op een andere woning. Maar dat kan niet als je illegaal bent. Saïd heeft geen paspoort of andere papieren.
Rotterdam
Saïd gaat naar Rotterdam. Reizen zonder papieren is geen probleem. Zolang hij netjes een kaartje voor de trein of metro heeft, valt niemand hem lastig.
In Rotterdam pakt Saïd weer al het werk aan dat hij kan krijgen. Hij slaapt bij opvanglocaties waar hij in ruil voor overnachtingen klussen doet. In al die jaren in Nederland heeft hij nooit op straat hoeven slapen. Saïd is sociaal, vriendelijk, behulpzaam en spreekt goed Nederlands. Dit helpt hem waarschijnlijk om dit zware leven vol te houden.
Hij ontmoet in al die jaren wel eens vrouwen, maar een relatie heeft hij nooit echt gehad. Saïd vertelt: “Zodra ze erachter komen dat je geen papieren hebt, houdt het op. Met een illegaal heb je geen toekomst.”
Hij komt veel in de kerk. Daar ontmoet hij zijn vrienden die dezelfde problemen hebben als hij. De hulpverleners in de kerk zijn voor hem de belangrijkste mensen in zijn leven en steunen hem.
Noodlot
Dan slaat het noodlot toe. Op een winteravond, na een lange dag hard werken, gaat Saïd met zijn fiets onderuit en valt hard op zijn hoofd. Hij kan niet meer staan en blijkt verlamd aan zijn linkerkant. Na een verblijf in een verzorgingshuis woont hij nu in een goede woonvoorziening. Hij is aan zijn rolstoel gebonden.
Saïd heeft nooit spijt gehad van zijn beslissing om naar Europa te gaan. Hij vindt het nu wel moeilijk om zo afhankelijk te zijn. Graag zou hij een scootmobiel hebben, zodat hij naar de kerk kan gaan. Daar heeft hij vrienden en mensen die hem helpen met wat geld en sigaretten. Maar als onverzekerde is het niet mogelijk om een scootmobiel te krijgen.
In de Marokkaanse gemeenschap vindt hij weinig steun. “Ik ben wel naar de moskee geweest, of naar een winkelier hier. Ze negeren me. Omdat ik een rolstoel heb, denken ze dat ik een uitkering heb, of geld krijg van een instantie. Ze geloven niet dat ik illegaal ben en helemaal niets krijg.”
Insjallah
Ondanks alle tegenslag blijft Saïd een vriendelijke, sociale man die veel lacht. Hij is blij met wat hij heeft. Hij kijkt graag naar sport op tv, zoals voetbal, motorraces, autoraces en soms, als het wordt uitgezonden, ook basketbal. De les die hij heeft geleerd: “Volhouden, positief blijven denken, blijven lachen. Het komt goed. Insjallah, als God het wil.”
Rotterdam, november 2025
