Heinz speelt jeu de boules met zijn medebewoners als ik hem kom opzoeken. Hoewel zijn lichaam hem behoorlijk in de steek laat, hij zit nu in rolstoel, blijft zijn geest scherp en zijn enthousiasme onverminderd. We zoeken een rustig plekje in de tuin, waar hij zijn verhaal met me deelt.
Ouderlijk gezin
Heinz wordt geboren in 1955 in Bochum, dicht bij de Nederlandse grens, als zoon van een knap en charmant stel. Zijn vader komt uit een grote Limburgse familie. Zijn opa spreekt zich tijdens de Tweede Wereldoorlog uit tegen het naziregime en wordt opgepakt. Hij overleeft de oorlog, maar de gruwelijke ervaringen in het kamp laten diepe sporen na. Hij sterft vlak voor Heinz’ geboorte. Zijn moeder daarentegen komt uit een familie die nauw verbonden is met het naziregime. Een neef heeft een hoge functie op het ministerie en de oma van Heinz is de baas van de voedselvoorziening in het Ruhrgebied. Dat legt de familie geen windeieren.
Het gezin verhuist naar Schaffhausen in Zwitserland, waar Heinz opgroeit. Hij is een briljante leerling, altijd hongerig naar kennis. Zijn vader, een ingenieur in de metallurgie, is zijn grote voorbeeld. Ze hebben een sterke band. De relatie met zijn moeder is daarentegen complex. Ze is lui, dom en agressief, zegt Heinz, en hij herinnert zich dat ze zijn vader slaat. Op veertienjarige leeftijd probeert hij haar, samen met zijn jongere zusje het huis uit te werken, maar hun vader steekt daar een stokje voor. Ondanks alles blijft hij van zijn vrouw houden. Wel is hij regelmatig weg, soms wel vier weken. Dan gaat zijn moeder aan de zwier met andere vrouwen. Ze houdt van vrouwen, ook fysiek.
Uit de kast komen
Heinz beseft op jonge leeftijd dat hij homo is, wat in zijn familie beladen is. Een broer van vader is homo en wordt verstoten door de familie. Dit maakt het voor Heinz moeilijk om uit de kast te komen. Maar op zeventienjarige leeftijd doet hij mee aan een uitwisselingsprogramma met een Braziliaanse school. Vlak voor zijn vertrek vertelt hij aan zijn vader, en na zijn terugkeer aan zijn moeder, dat hij homo is. Dat leidt tot een heftige reactie waarbij zijn moeder eist dat Heinz een psychiater bezoekt. Zijn vader blijft zijn bondgenoot en steunt hem onvoorwaardelijk.
Heinz gaat economie, business, politicologie en journalistiek studeren aan de universiteit van Sankt Gallen. “Het was de beste universiteit van het land en ’t was moeilijk om toegelaten te worden. Dus die universiteit was het meest geschikt voor mij,” aldus Heinz. Hij geniet van de vrijheid om zijn homoseksualiteit te verkennen en dompelt zich onder in de gay- en travestiescene van de stad.
Reisleider
Na zijn afstuderen begint hij een carrière als reisleider, wat hem door heel Europa en de Verenigde Staten brengt. Het is een mooie tijd waarin hij veel geld verdient. ’s Zomers begeleidt hij de reizen en in de winter treedt hij op in theaters. Hij verhuist naar New York. Aan deze mooie en luxe periode komt een eind als gevolg van de toenemende spanningen tussen de VS en Libië. Een kaping in het ene toestel van vliegmaatschappij TWA en een bomontploffing in een ander toestel, zorgt ervoor dat zijn animo om te reizen afneemt.
Mizz Mopsi
Hij vestigt zich in Amsterdam, een stad die hem altijd heeft aangetrokken vanwege haar openheid en levendige LHBTQ-scene. Eindelijk ontdekt hij zijn ware roeping: zich inzetten voor de rechten van homo’s en travestieten.
Onder de naam ‘Mizz Mopsi’ groeit hij uit tot een icoon in de Amsterdamse gay-scene. Hij ontmoet er zijn grote liefde G. Ze voelen zich beiden geroepen om anderen te helpen die met dezelfde uitdagingen te maken hebben. Ze organiseren legendarische, extravagante themafeesten van vrijheid en creativiteit. Hun huis in de Jordaan wordt een toevluchtsoord voor jongeren die vanwege hun geaardheid niet welkom zijn in hun eigen gezinnen. Heinz’ leven is een mix van activisme en flamboyante zelfexpressie, en hij wordt een geliefde en gerespecteerde figuur binnen de beweging.
Helaas, in de jaren tachtig trekken donkere wolken samen boven de homo- en travestiegemeenschap. Een ziekte grijpt snel om zich heen en uiteindelijk gaan Heinz en zijn vrienden van de ene begrafenis naar de andere. Dan wordt ook G. getroffen. De ziekte heeft zijn onverbiddelijke verloop en G. overlijdt op 31-jarige leeftijd. “Zijn begrafenis was de eerste uitgesproken travestie-uitvaart, in vol ornaat en met alles erop en eraan. We hebben zijn rode koningsmantel over de kist gedrapeerd.”
De dood van zijn grote liefde is een enorme klap voor Heinz. Er is niet alleen het grote verdriet. Ook vallen alle plannen voor de toekomst in duigen. Toch gaat hij door en stort zich helemaal op het vrijwilligerswerk voor de beweging. Samen met zijn vriend ‘Coco Coquette’ start hij een nieuwe show, ‘Chicks with Dicks’.
Zelf ziek
Niet lang daarna krijgt Heinz de diagnose Parkinson. Het begint met trillende handen maar de ziekte eist steeds meer ruimte op. Het optreden wordt zwaarder. Heinz bedenkt iets nieuws. Samen met een professor uit Plymouth gaat hij colleges verzorgen over de homo- en travestiebeweging, afwisselend bij de universiteit van Plymouth en de Hogeschool van Amsterdam. Dat zijn geen gewone lessen natuurlijk, maar feestcolleges met hoogst onverwachte gebeurtenissen.
Heinz ziekte schrijdt voort. Hij kan niet meer lopen en gaat steeds onduidelijker praten. Zelfstandig wonen gaat niet meer. Uiteindelijk verhuist hij naar het zorgcentrum met een speciale afdeling voor homo’s en lesbiennes. Hij betreedt er nog één keer in zijn rolstoel het podium, gekleed in een zwart met gouden mantel. Hij wordt toegezongen door Dolly Bellefleur.
Na de diagnose gaf de neuroloog hem nog een jaar of tien. Maar 29 jaar later, is Heinz er nog steeds. Dat komt door zijn onverzadigbare liefde voor het leven en voor de medemens. Heinz’ levensverhaal is doordrongen van veerkracht, zelfontdekking en onverzettelijke liefde. Hij zal altijd herinnerd worden als een pionier in de strijd voor acceptatie en gelijkheid.
Amsterdam, augustus 2026
Zie voor het laatste optreden van Heinz in zijn rolstoel: https://www.youtube.com/watch?v=MK-3w8AY4g8
